Para facer o mesmo...

A Peneira: Entrevista con Xoán Bascuas

Entrevista realizada por Tino Lago e publicada no xornal A PENEIRA nº20 (04.07.13)

AP - EN MOITAS OCASIÓN TEMOS ESCOITADO DE DIRIXENTES DE COMPROMISO INCLÚÍDO VOSTEDE, FALAR DA VOCACIÓN DE CxG DE SER O QUE DENOMINAN “PARTIDO NACIONAL DE GALICIA”. QUE QUERE ISTO DICIR EXTACTAMENTE? QUE COMPROMISO POR GALICIA ASPIRA A XOGAR EN GALICIA O ROL QUE EN ESCOCIA, EUSKADI OU CATALUNYA XOGAN O SNP, PNV OU CiU?

Xoán Bascuas - Exactamente, aínda que a estas alturas poda soar pretencioso, temos ese obxectivo no horizonte. Fíxese que fala de forzas políticas que no eixo esquerda-dereita ocupan posicións diferentes, pero que desempeñan ese papel nos seus respectivos países. Entendemos que, sen renunciar ao galeguismo, progresismo e socialdemocracia que nos define, cómpre unha forza política coa ambición de exercer ese rol. Só cunha organización partidaria que actúe dese xeito se poderá chegar á maioría da cidadanía galega necesaria para alcanzar maiores cotas de autogoberno.

AP – O GOBERNO DA XUNTA PRETENDE LEVAR A CABO UNHA REFORMA ELECTORAL NA QUE AFIRMA QUERER AFORRAR E PARA ELO REDUCIRÍA O NÚMERO DE DEPUTADOS NO PARLAMENTO GALEGO. CxG VEN DE PRESENTAR UNHA PROPOSTA ALTERNATIVA A ESTA DO PARTIDO POPULAR. EN QUE CONSISTE A VOSA?

Xoán Bascuas - O Partido Popular pretende converter 90 centímetros nun metro. Que quero dicir con isto? Que, coa coartada dos recortes, o PP vai perpetrar unha reforma que incremente a bonificación que xa actualmente ten a forza política nas eleccións autonómicas. Así, por exemplo, nos pasados comicios autonómicos, o PP apañou o 54,6% dos escanos cando non alcanza o 46% dos votos. Coa proposta que quere levar a cabo, podería darse o caso de que co 42% poidera alcanzar o 56% dos votos, daí que diga de que pretende converter 90 centímetros nun metro. O sistema electoral galego pasaría a ser menos proporcional que moitos dos sistemas electorais maioritarios coñecidos. O PP, que estas cousas pensáas moito, e sabe que non hai ningún sistema electoral inocente, formula a súa proposta nun contexto que sabe que unha parte importante da cidadanía pode acoller de moi bo grado a súa proposta. Despois de tanto recorte e tanto sufrimento económico, hai xente que vai ver con bos ollos que amolen aos políticos. E isto dificulta enormemente facer que acolla unha resposta alternativa. Como vai facer, xa que logo, Compromiso por Galicia para darlle resposta a isto? Primeiro enunciando unha proposta construtiva, que evidencia que o aforro non consiste en reducir deputados que van cobrar o mesmo, senón que haxa o mesmo número, pero cobrando menos. 

A nosa proposta implica un aforro de 14 millóns de euros en catro anos mediante a limitación a 3.000 euros do soldo dos deputados, a redución dun 25% das asignacións aos grupos parlamentarios e a minoración nun 30% do gasto corrente. Con este xeito de proceder, non habería que esperar ao 2016 para aforrar que é o que acontecería coa iniciativa do Partido Popular, xa que bastaría un acordo da Mesa do Parlamento para facelo efectivo, poidendose aforrar desde o minuto un. Tamén propomos mediante a reforma da propia lei, a eliminación do mailing, e a reducción da asignación por voto e por escano acadado, o que suporía un aforro de máis de dous millóns de euros. No tocante ao estritamente electoral, a proposta presentada por Compromiso por Galicia a primeiros do mes de xuño consiste basicamente en manter os 75 escanos, facendo do país unha circunscrición única, cun sistema de listas desbloqueadas e suprimindo a barreira legal e un método proporcional puro para a asignación de escanos. Con todo, insisto que a nosa proposta vai alén dos mecanismos do propio sistema de eleccións; tamén falamos de redución do período de campañaa, da regulación dos debates nos medios de comunicación, ou das listaxes brancas. 

AP – HAI ENTRE A CIDADANÍA UNHA GRAN DESAFECCIÓN COA CLASE POLÍTICA EN XERAL. A CORRUPCIÓN TEN CHEGADO A NIVEIS REALMENTE ESCANDALOSOS. QUE TEN QUE DICIR COMPROMISO SOBRE ISTO? HAI XEITO DE EVITAR A CORRUPCIÓN POLÍTICA?

Xoán Bascuas - Creo que é innegábel que esa desafección é xa un feito contundente. Dase o paradoxo que esa distancia entre partidos, institucións e cidadáns prodúcese nun momento no que máis se fala e se participa en política. A xente, pola desafección mencionada, pode ser máis apartidaria, pero non apolítica. E certamente, a falla de comportamentos e condutas éticas teñen alimentado todo iso e tamén mermado a calidade democrática.

Precisamente, en relación a esta última valoración, Compromiso por Galicia presentou no mes de febreiro unha proposta de Iniciativa Lexislativa Popular de Medidas de Prevención da Corrupción Política, que a Mesa do Parlamento, nomeadamente o PP e o consentimento do PSOE, non permitiu que fora adiante.

O obxectivo non era tanto denunciar o que pasa, senón diseñar unha serie de medidas preventivas. A iniciativa tomaba como referencia outras experiencias existentes noutras latitudes, como son o caso da ficha limpa da lexislación brasileira, os criterios marcados pola organización Transparencia Internacional e a propia proposta do Fiscal Superior de Galicia da creación do Consello de Prevención da Corrupción, figura existente na República portuguesa dende o ano 2008. Estas medidas debían ir acompañadas da exemplaridade na conduta nos representantes políticos galegos, e unha actuación pedagóxica orientada ao cambio dunha cultura política enormamente instalada no imaxinario colectivo, así como do endurecemento do castigo a aqueles que non cumpren.

AP – COMPROMISO POR GALICIA NACEU HAI UN ANO FUNDAMENTALMENTE NUTRIDA DUNHA ESCISIÓN DO BNG. PERO É EVIDENTE QUE PARA CONSEGUIR MEDRAR E SER ALGO NA POLÍTICA GALEGA SERÍA NECESARIO QUE CxG ATRAERA A MOITA XENTE QUE NON FOI DO BNG OU INCLUSO QUE FOI DO PSOE OU DO PP. QUE TEN QUE DICIR VOSTEDE A ESTES POTENCIAIS VOTANTES QUE AGORA VOTAN A OUTRAS FORZAS OU NON VOTAN?

Xoán Bascuas - Coido que na política galega hai que sacudirse certos prexuízos. En Compromiso por Galicia entendemos que non hai que preguntarlle á xente de onde ven, senón a onde quere ir.

No tocante ás procedencias políticas da nosa filiación, pois hai de todo: xente que xa participara noutros proxectos e xente que non. Mesmo diría que a maioría dos compañeiros e das compañeiras non proceden do BNG.

Hai proxectos políticos que se autocalifican de galeguistas, pero fano en fraude de lei. Non pode haber galeguismo se non se fai desde forzas políticas que estean chantadas no país, sen dependencias alleas. Esa credibilidade tena Compromiso. Nos facemos o que dicimos. Defendemos as listas abertas, sen trampas, cartóns ou planillas e así foio como se escolleu o noso Consello Político Nacional no Congreso constituínte de febreiro; defendemos o modelo de primarias para a elección de candidatos e así o fixemos, con moitas limitacións e moi mellorábeis, pero fixémolo. Defendemos o empoderamento da toma de decisións no ámbito local e así o practicamos na nosa estrutura organizativa. E tamén defendemos que as principais decisións deben ser colectivizadas e velai que teñamos preparado o mecanismo do referendo militante ou as convencións para as políticas de alianzas.

A política debería ser ante todo credibilidade e coerencia. E tamén escoita activa coa cidadanía. E estas premisas son cumpridas por Compromiso.

AP - DESDE A IRRUPCIÓN DE BEIRAS NO PARLAMENTO O BNG RADICALIZOU DE XEITO MOI OSTENSIBLE O SEU DISCURSO. NESTE ESCENARIO , UNHA OPCIÓN GALEGUISTA DIFERENTE DAS PROPOSTAS DE BNG E AGE PODE TER ESPAZO PARA DESENVOLVERSE. COMO O VE VOSTEDE?

Xoán Bascuas - No tocante ao espazo ideolóxico, no medo de perder o tren que tomou Euskadi e Cataluña, hai quen pensa que oportuno é correr máis. É unha opción. Pero ese camiño non coñece de atallos e nos temos que ir avanzando co pobo, co seu ritmo, pero sen perder o tempo, sabendo que é necesario un labor pedagóxico e que o contexto galego non é o mesmo que o dos países que acabo de mencionar. A situación en Euskadi e Cataluña é a que é porque gobernou durante 30 anos o nacionalismo. Pois iso, nós ao noso; ese tamén é o xeito de practicar o galeguismo, sen mimetismos con outras nacións.

AP – NESTA LEXISLATURA DO PARLAMENTO GALEGO A INDISCUTIBLE RAÍÑA É A CRISPACIÓN POLÍTICA CANDO NON A ABERTA HOSTILIDADE. DESDE COMPROMISO POR GALICIA PENSAN VOSTEDES QUE SE PODERÍA FACER DOUTRO XEITO?

Xoan Bascuas - Dicía Simón Bolívar que da paz podemos agardalo todo e da guerra só o desastre. Trasladado ao ámbito político e parlamentar semella que o desastre está garantido. Tirarse ao monte non val de moito, aínda que cómpre recoñecer que as cousas están como para armala. Pero a xente non só precisa un estado de ánimo. Ademais, esperando que ninguén o tome a mal, esa práctica a quen favorece é ao PP, que ve como unha parte do electorado que tiña decidido deixar de apoialo retorna a darlle o seu soporte ante o que eles ven como agresión e inseguridade para o que eles entenden que é a orde e o correcto.

Non basta só con paralos ou facerlles fronte. Tamén hai que saber propoñer, en positivo e construtivamente. O PP tamén radicalizou o seu discurso no 2009 e así estamos; sen horizontes e sen solucións. Os problemas seguen aí. Pois ben, despois da guerra, ten que vir a paz. Ademais, para facer o mesmo que os demais, xa chegan eles.

Pearl Jam - Gonna See My Friend

El héroe. Por Pilar Rahola

El héroe

Por Pilar Rahola -  La Vanguardia - 05.07.2013

Esa vergüenza negra, que impide cualquier atisbo de ironía. Esa palabra sorprendida que se resiste a aceptar los hechos. Esa rabia contenida que lucha por desbocarse, más allá de las buenas formas. Y con todo, esa tristeza solemne, que ahonda en lo más profundo de la memoria trágica. Hay noticias que son un largo día de sombras, un invierno que no acaba, el grito de un niño asustado. Hay noticias que son un bofetón en la cara del dolor y, cuando surgen, se siente un asco profundo al comentarlas. Quizás habrá quien, al leer estas palabras, considere que no hay para tanto. Total se trata de una simple respuesta del Gobierno a una pregunta parlamentaria. Total, con la crisis y el paro y el lío monumental de la España eterna, ¿a quién le puede preocupar el pasado?

Pero cuando el Gobierno de un Estado democrático responde, con indolente tranquilidad, que el calificativo de “héroe” para Franco se debe mantener por cuestiones “historiográficas”, alguien asesina a la poesía. Y entonces la prosa se escribe con tinta negra.

La noticia es breve. El diputado Jon Iñarritu, de Amaiur, planteó una batería de preguntas sobre las loas a Franco en el Museo Militar de Toledo. En los paneles de la galería, de titularidad pública, aparecen expresiones del estilo “máscara mortuoria del Generalísimo D. Francisco Franco Bahamonde”, junto al símbolo de la Laureada de San Fernando con el lema “Héroes de España”. “¿Considera el Gobierno español que Franco es un héroe de España?”, pregunta el diputado, y la respuesta es un homenaje a la desvergüenza: “Los paneles informativos de los museos públicos se realizan con criterios museográficos e historiográficos”. Es decir que, según los criterios “historiográficos” del PP, Franco fue un héroe de España, y punto pelota.

Por supuesto sobra recordar el escándalo que se produciría si esto pasara en Francia o en Alemania o en cualquier país que tiene respeto por las víctimas de los tiranos. Pero en la España en la que las delegadas del Gobierno hacen homenajes a los voluntarios que lucharon con Hitler, o donde el Ejecutivo dice que “no hay presupuesto” para retirar 400 estatuas y placas en honor al dictador, la vergüenza se ha ido por el retrete. Lo peor es la sensación de volver a matar a las víctimas. Esas miles de personas arrancadas de sus casas y tiroteadas en las cunetas, esos Campos de la Bota donde diariamente cantaba la muerte, esos presos que morían de madrugada, esas penas de muerte que recorrieron cuarenta años de dictadura, ese Companys asesinado.

Franco no fue un abuelo Cebolleta, un poco autoritario. Fue un asesino que usó el poder y la victoria para encarcelar, perseguir y matar a los vencidos. Y ese horror no se perpetró en guerra, sino en la paz de los cementerios que impuso. Con total odio e impunidad. Considerarle un héroe en democracia es una maldad oscura que retrata a quienes lo hacen.

Cea galeguista en Vigo

A cousa está peor do que pensaba...

Durante moitos anos militei no BNG e podo facer e fago grandes críticas ao Bloque. Mais algo do que honestamente non podo acusar é de ser morno ou de complicidade co terrorismo. Incluso as críticas ao terrorismo en Galicia (Resitencia Galega ou Exército Guerrilheiro) eran especialmente contundentes.

Agora, nun episodio máis do desvario ideolóxico de Xosé Manuel Beiras, na súa constante procura de ser o máis do máis radical da casa, e coas súas inauditas e inxustificables palabras de comprensión e desculpa ao terrorismo en Galicia, coloca en pleno 2013 na axenda política galega un fenómeno (o do terrorismo) que estou seguro que agás catro pirados, ninguén non xa apoiaba, nin sequera desculpaba en Galicia.

Logo loxicamente ven o PP e aproveita o monumental erro (por dicilo de xeito suave) de Beiras (o do BNG é seguidismo por non ser menos radical) e fai das súas afirmacións un arma de ataque contra AGE e o BNG. Absolutamente normal, criticar ao PP por aproveitarse do que Beiras e o BNG colocáronlle en bandexa de prata, é en verdade pouco serio. Todas as organizacións políticas aproveitanse dos erros do contrincante. E cando o erro é da desmesura do cometido por Beiras que cada quen agarre o seu palo...

Jorge Semprún lembra Auschwitz

Carta a Pedro Urraca

 

1943: Carta do cónsul español a Pedro Urraca para salvar a Jorge Semprún.

Outro achádego da incansábel Rosa Sala Rose nas súas pescudas e correrías polos arquivos de toda Europa: O cónsul da España franquista no París de 1943, Alfonso Fiscowich, escríbelle ao sinistro agregado policial da embaixada Pedro Urraca a fin de que interceda perante os ocupantes alemáns por un mozo comunista español da Resistencia chamado Jorge Semprún. O futuro escritor e ministro fora detido e torturado por culpa dun denunciante. Un par de meses despois de este escrito, que quedou sen efecto, Jorge Semprún sería deportado a Buchenwald, onde permaneceu ate a liberación do campo polas tropas Aliadas.

Nós os europeos

Aproveitando que o meu vello computador esmorece, revisito os fondos e arquivos esquecidos. E alí atopei onte un fermoso artigo publicado por Suso de Toro na desaparecida revista ENCLAVE (nº13) sobre Europa e o europeísmo. Pasaron os anos e as choivas da crise que todo corroen tamén afectaron loxicamente a esta magna construcción chamada Unión Europea. Mais eu, a pesar dos pesares e das duras, moi duras incertezas polas que atravesamos e que parecen querer cuestionar todo o feito, con tanto esforzo desde os campos asolados da II Guerra Mundial, sigo pensando o mesmo... que nós, os europeos, só podemos escoller entre a derrota ou Europa.

“NÓS” Por Suso de Toro

Poucas veces a xente se move tras da esperanza. Se algo nos bota á rúa tras un pavillón ese adoita ser o da rabia. Se cadra a esperanza cando xa é case desesperación, o último alento que se aposta a todo ou nada, o que resta antes de desfalecer. Ningunha revolución se fixo por un soño ou unha esperanza; foron por desesperación, a consigna do Outubro ruso foi “pan e paz”. Ou iso ou a nada.

Moita xente votou hai xa un ano para escorrentar un perigo, unha ameaza. E pola contra non votou hai uns meses no referendo porque Europa non nos causa angustia; non é ameaza; tampouco non ve nela esperanza. E pouca xente vota por convencemento racional, vótase do mesmo modo que se fai case todo na vida, irracionalmente.

A nosa imaxinación persoal e colectiva faise de materias do irracional. É a Historia, son as historias que nos contaron, que nos contamos. A tradición, as tradicións que nos envolven e ordenan os días, que se non serían unha aritmética incesante, desesperante. Ritos, crenzas. Todo o que non ten materia, todo o que é linguaxe. Todo iso crea a nosa conciencia de ser quen somos. Somos un ser medroso e desacougado polo traballo, por medrar, a hipoteca, a enfermidade, os fillos, que volva a Guerra... Somos un silencioso mundo turbulento, privado pero compartido. Iso son os países. E Europa non semella feita desa materia, non entrou no noso mundo interior. Aínda.

En realidade alá xa se decide case todo: a política monetaria da nosa hipoteca, a política social que garante ou non a escola, a sanidade pública, a xubilación. Case todo. Pero Europa non nos causa angustia, nin ansia ningunha.

Por outra parte a nosa cultura común é ou relixiosa ou épica, e esta Europa non semella ser nada diso. Non vemos aí heroísmo, nin o heroísmo dos exércitos nacionais e as batallas dos libros, nin o heroísmo da Comuna de París, Berlín, a República española, o Outubro ruso..., calquera revolta sanguenta e apaixonada que avive a nosa imaxinación. Europa é só iso: unha aposta contra o desastre, contra os seus propios límites e contra o peso da historia de odios nacionais nos últimos séculos. É unha aposta que semella irrealizábel ademais: o peso da Historia, a inercia dos intereses dos estados nación é moito.

A Ilustración e a Revolución francesa déronnos antes luz, e unha colleita de odios entre nacións tamén. Agora Europa quere o seu outro froito, o verdadeiramente maduro, un soño práctico. Pero para iso fai falla ilusión. E a ilusión é irracional, da materia dos soños.

E non ten prestixio, a “inteligentsia” europea é incrédula, non cre na ilusión inxenua. Só ten fe no escepticismo, levamos un século predicándoo. Rendímo-nos ante a estética, ante os soños imposíbeis, aínda que leven a desastres, pero desprezamos un soño pragmático. Non hai “glamour” nun soño que é froito do traballo gris de enxeñeiros e mercadores... Pero foron eles os que fixeron Europa, os portos, as manufacturas, as máquinas, a vacina, a aspirina... Non foi Espinosa, Kant, Hegel, Leonardo, Goethe, Hölderlin, Benjamin... Aínda que tamén.

Europa é toda, é a nosa civilización, o caldeiro máxico onde fraguamos a mestura que une a Oriente e Occidente, o monoteísmo xudeu e a maxia celta, xermana, eslava... A do imperialismo e tamén o antiimperialismo, a dos fascismos e a da democracia. As sufraxistas e o pacifismo. Non nos merecemos a responsabilidade, pero tamén o orgullo de ser nós, os europeos?

Pero Europa non será construída por Peter Pans caprichosos, para a merecer hai que se atrever a facerse adultos.

Suso de Toro é escritor.